Có một trào lưu tập luyện đang được nhắc đến nhiều gần đây, nhưng lại không cần thảm, không cần phòng tập, và gần như ai cũng làm được ngay từ hôm nay: đi bộ có ý thức, hay còn gọi là walking yoga. Nghe có vẻ đơn giản đến mức khó tin đây là một “trào lưu”, nhưng chính sự đơn giản đó lại là lý do nó lan rộng nhanh. Không phải ai cũng có thời gian đến lớp Vinyasa mỗi sáng, nhưng gần như ai cũng có thể dành hai mươi phút đi bộ, chỉ là đi theo một cách khác.
Đi bộ có ý thức là gì
Về bản chất, đây là hình thức kết hợp thiền chuyển động với vài kỹ thuật hít thở quen thuộc trong yoga. Ý tưởng không mới. Thiền hành đã có từ lâu trong truyền thống Phật giáo, người ta đi rất chậm, chú tâm vào từng bước chân, từng nhịp thở. Walking yoga lấy tinh thần đó, thêm vào một số động tác đứng đơn giản như tư thế cây hoặc tư thế núi, để biến một buổi đi bộ bình thường thành một buổi tập có chủ đích hơn.
Điểm khác biệt so với đi bộ thông thường nằm ở sự chú ý. Đi bộ bình thường, đầu óc thường đang nghĩ việc khác, tay lướt điện thoại, tai nghe podcast. Đi bộ có ý thức thì ngược lại, mục tiêu là đưa sự chú ý về lại cơ thể: bàn chân chạm đất thế nào, hơi thở đang nông hay sâu, vai có đang gồng lên không.
Vì sao đang được nhắc đến nhiều
Vài nghiên cứu về xu hướng tìm kiếm gần đây cho thấy lượng quan tâm đến walking yoga tăng rất nhanh so với hai năm trước. Có vài lý do dễ hiểu. Thứ nhất là rào cản gần như bằng không, không cần trang phục riêng, không cần đăng ký lớp, không đòi hỏi cơ thể phải dẻo. Thứ hai, nó nằm đúng vào mối quan tâm về lão hóa khỏe mạnh, khi ngày càng nhiều người tìm cách vận động vừa sức, ít áp lực lên khớp, mà vẫn duy trì được sự cân bằng và sức bền.
Lý do thứ ba có lẽ quan trọng hơn cả: nhịp sống nhanh khiến nhiều người thấy mệt không phải vì vận động ít, mà vì đầu óc lúc nào cũng đang xử lý thông tin. Một buổi đi bộ chậm, không mục tiêu quãng đường hay tốc độ, vừa là vận động nhẹ vừa là khoảng nghỉ cho hệ thần kinh. Đó là điều một buổi tập cường độ cao khó mang lại.
Cách thực hành cơ bản
Không cần theo đúng công thức nào, nhưng có một trình tự dễ bắt đầu nếu bạn chưa thử bao giờ. Năm phút đầu, chỉ đi và chú ý vào hơi thở, chưa cần chỉnh sửa gì cả. Sau đó thử đồng bộ hơi thở với bước chân, ví dụ hít vào trong bốn bước, thở ra trong sáu bước, tỷ lệ này giúp thở ra dài hơn, vốn có tác dụng làm dịu hệ thần kinh. Thỉnh thoảng quét nhanh qua cơ thể xem chỗ nào đang căng, vai, hàm, hay tay đang nắm chặt không cần thiết.
Cứ khoảng mười đến mười lăm phút, có thể dừng lại vài giây, thử đứng một chân theo tư thế cây, hoặc đơn giản là đứng thẳng, hai tay buông lỏng, cảm nhận trọng lượng dồn đều xuống hai bàn chân. Kết thúc buổi đi bộ bằng một hai phút đứng yên, không làm gì cả, trước khi quay lại nhịp sống bình thường. Toàn bộ có thể gói gọn trong hai mươi đến ba mươi phút, ở công viên, quanh khu nhà, hoặc ngay cả trong sân thượng nếu diện tích đủ để đi vài vòng.
Phù hợp với ai, và ai nên cân nhắc thêm
Hình thức này đặc biệt dễ chịu với người lớn tuổi, người đang trong giai đoạn phục hồi sau chấn thương, hoặc người có bệnh mãn tính cần vận động nhẹ nhàng nhưng đều đặn. Nó cũng hợp với những ai thấy các buổi tập yoga truyền thống trên thảm hơi tĩnh, muốn có gì đó vừa vận động cơ thể vừa không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp.
Nếu mục tiêu của bạn là tăng sức mạnh cơ bắp hoặc cải thiện độ dẻo rõ rệt, walking yoga khó thay thế hoàn toàn một buổi tập Hatha hay Vinyasa có bài bản. Nên xem đây là một lựa chọn bổ sung, dùng vào những ngày không có thời gian hoặc không có tâm trạng cho một buổi tập trên thảm, chứ không nhất thiết phải chọn một trong hai.
Không phải trào lưu nào cũng cần thử ngay, nhưng cái này có một điểm dễ chịu: không tốn gì để bắt đầu, và nếu không hợp, bạn vẫn có một buổi đi bộ bình thường, không mất gì cả. Có khi chỉ cần bớt nhìn điện thoại trong hai mươi phút đi bộ mỗi ngày, đã là một thay đổi đáng kể rồi.
